ਹਾਂਸੀ (ਦਿਨਕਰ ਗਾਵੜੀ):- ਹਾਂਸੀ ਦੇ ਪੁਲਿਸ ਸੁਪਰਡੈਂਟ ਵਿਨੋਦ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਾਈਬਰ ਅਪਰਾਧ ਦੇ ਨਵੇਂ ਤਰੀਕਿਆਂ ਬਾਰੇ ਜਾਗਰੂਕ ਕਰਦਿਆਂ ਕਾਲ ਫਾਰਵਰਡਿੰਗ ਸਕੈਮ ਸਬੰਧੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਐਡਵਾਈਜ਼ਰੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਸਾਈਬਰ ਅਪਰਾਧੀ ਠੱਗੀ ਕਰਨ ਲਈ ਨਵੇਂ-ਨਵੇਂ ਤਰੀਕੇ ਅਪਣਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸੇ ਲੜੀ ਵਿੱਚ ਠੱਗ ਕਦੇ ਕੂਰੀਅਰ ਕਰਮਚਾਰੀ ਤੇ ਕਦੇ ਡਿਲਿਵਰੀ ਏਜੰਟ ਬਣ ਕੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਫੋਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪਾਰਸਲ ਪਹੁੰਚਾਉਣ, ਪਤਾ ਤਸਦੀਕ ਕਰਨ ਜਾਂ ਡਿਲਿਵਰੀ ਵਿੱਚ ਆ ਰਹੀ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਬਹਾਨਾ ਬਣਾ ਕੇ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਖਾਸ ਕੋਡ ਡਾਇਲ ਕਰਵਾਉਂਦੇ ਹਨ।

ਐਸਪੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸਾਈਬਰ ਠੱਗ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਉਲਝਾ ਕੇ *21, *61, *67 ਜਾਂ *401 ਵਰਗੇ ਯੂਐਸਐਸਡੀ ਕੋਡ ਡਾਇਲ ਕਰਨ ਲਈ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੋਡਾਂ ਰਾਹੀਂ ਮੋਬਾਈਲ ਨੰਬਰ ’ਤੇ ਕਾਲ ਫਾਰਵਰਡਿੰਗ ਸੇਵਾ ਚਾਲੂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੋਬਾਈਲ ’ਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕਾਲਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੰਬਰ ’ਤੇ ਭੇਜੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਾਈਬਰ ਅਪਰਾਧੀ ਇਸ ਸਹੂਲਤ ਦੀ ਦੁਰਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਬੈਂਕਿੰਗ ਵੈਰੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਕਾਲਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਜਾਣਕਾਰੀਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਵਿਅਕਤੀ ਆਰਥਿਕ ਸਾਈਬਰ ਠੱਗੀ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਕਿਸੇ ਅਣਜਾਣ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਕਹਿਣ ’ਤੇ ਮੋਬਾਈਲ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਕੋਡ ਡਾਇਲ ਕਰਨਾ ਜਾਂ ਸੈਟਿੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ਕਰਨਾ ਭਾਰੀ ਨੁਕਸਾਨ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਪਾਰਸਲ ਡਿਲਿਵਰੀ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਸੇਵਾ ਦਾ ਬਹਾਨਾ ਬਣਾ ਕੇ ਫੋਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀਆਂ ਤਕਨੀਕੀ ਹਦਾਇਤਾਂ ’ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ ਕਰਕੇ ਭਰੋਸਾ ਨਾ ਕਰੋ।

ਹਾਂਸੀ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਅਪੀਲ: ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ ਦਾ ਖਾਸ ਧਿਆਨ ਰੱਖੋ


  1. ਅਣਜਾਣ ਕੋਡ ਡਾਇਲ ਨਾ ਕਰੋ: ਕੂਰੀਅਰ ਜਾਂ ਡਿਲਿਵਰੀ ਏਜੰਟ ਬਣ ਕੇ ਫੋਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਕਹਿਣ ’ਤੇ ਮੋਬਾਈਲ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਯੂਐਸਐਸਡੀ ਕੋਡ ਡਾਇਲ ਨਾ ਕਰੋ।
  2. ਕਾਲ ਫਾਰਵਰਡਿੰਗ ਸੈਟਿੰਗਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰੋ: ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ’ਤੇ ਆਪਣੇ ਮੋਬਾਈਲ ਦੀਆਂ ਕਾਲ ਸੈਟਿੰਗਾਂ ਚੈੱਕ ਕਰਦੇ ਰਹੋ ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਬਿਨਾਂ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਕਾਲ ਫਾਰਵਰਡਿੰਗ ਚਾਲੂ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਮੋਬਾਈਲ ਆਪਰੇਟਰ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰੋ।
  3. ਓਟੀਪੀ ਅਤੇ ਬੈਂਕਿੰਗ ਜਾਣਕਾਰੀ ਗੁਪਤ ਰੱਖੋ: ਕਿਸੇ ਵੀ ਅਣਜਾਣ ਵਿਅਕਤੀ ਨਾਲ ਓਟੀਪੀ, ਏਟੀਐਮ ਪਿੰਨ, ਸੀਵੀਵੀ ਜਾਂ ਬੈਂਕ ਖਾਤੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਾਂਝੀ ਨਾ ਕਰੋ।
  4. ਅਣਜਾਣ ਲਿੰਕਾਂ ਤੋਂ ਬਚੋ: ਕਿਸੇ ਦੇ ਕਹਿਣ ’ਤੇ ਅਣਜਾਣ ਲਿੰਕ ’ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਨਾ ਕਰੋ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਮੋਬਾਈਲ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਐਪ ਇੰਸਟਾਲ ਕਰੋ।
  5. ਸ਼ੱਕੀ ਗਤੀਵਿਧੀ ’ਤੇ ਤੁਰੰਤ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰੋ: ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਮੋਬਾਈਲ ’ਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕਾਲ ਫਾਰਵਰਡਿੰਗ ਚਾਲੂ ਹੋ ਗਈ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਤੁਰੰਤ ਆਪਣੇ ਮੋਬਾਈਲ ਆਪਰੇਟਰ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰੋ।
  6. ਐਸਪੀ ਹਾਂਸੀ ਵਿਨੋਦ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਾਈਬਰ ਅਪਰਾਧ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਲਈ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਅਤੇ ਚੌਕਸੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹਥਿਆਰ ਹਨ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਾਈਬਰ ਧੋਖਾਧੜੀ ਹੋਣ ’ਤੇ ਤੁਰੰਤ ਸਾਈਬਰ ਹੈਲਪਲਾਈਨ ਨੰਬਰ 1930 ’ਤੇ ਕਾਲ ਕਰੋ ਜਾਂ www.cybercrime.gov.in ’ਤੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਰਜ ਕਰਵਾਓ। ਹਾਂਸੀ ਪੁਲਿਸ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਵਚਨਬੱਧ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਖੁਦ ਜਾਗਰੂਕ ਰਹਿਣ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਤੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸਾਈਬਰ ਠੱਗੀ ਦੇ ਨਵੇਂ ਤਰੀਕਿਆਂ ਬਾਰੇ ਜਾਗਰੂਕ ਕਰਨ।