ਢਾਕਾ/ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼:- ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਖ ਹਸੀਨਾ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਤਹਿਤ ਡੇਗ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਚਾਹੁੰਦੀਆਂ ਸਨ ਕਿ ਮੁਹੰਮਦ ਯੂਨੁਸ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ। ਖ਼ਬਰ ਏਜੰਸੀ 'ਏਐਫਪੀ' ਦੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਕਦਰੁੱਦੀਨ ਸ਼ਿਸ਼ੀਰ ਨੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਅਤੇ ਯੂਨੁਸ ਵਿਚਕਾਰ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕਰਵਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਮੁਹੰਮਦ ਯੂਨੁਸ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰੈੱਸ ਸਕੱਤਰ ਸ਼ਫੀਕੁਲ ਆਲਮ ਨੇ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਹੁਣ ਅੰਤਰਿਮ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਸਲਾਹਕਾਰ ਬਣ ਗਏ ਹਨ।
ਸ਼ੇਖ ਹਸੀਨਾ 5 ਅਗਸਤ, 2024 ਨੂੰ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਛੱਡ ਕੇ ਚਲੇ ਗਏ ਸਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਦੋ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਯੂਨੁਸ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਚਰਚਾ ਹੋਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੌਰਾਨ ਤਖ਼ਤਾ ਪਲਟਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਸੁਰੱਖਿਆ ਏਜੰਸੀਆਂ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਚਰਚਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਸੀ
ਸ਼ਫੀਕੁਲ ਆਲਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਆਗੂਆਂ ਨੂੰ ਯੂਨੁਸ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ ਇੱਕ ਭਰੋਸੇਮੰਦ ਵਿਚੋਲੇ ਦੀ ਲੋੜ ਸੀ। ਕਦਰੁੱਦੀਨ ਸ਼ਿਸ਼ੀਰ ਨੇ ਦੋਵਾਂ ਧਿਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਪਰਕ ਕਾਇਮ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ। ਆਲਮ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਸੁਰੱਖਿਆ ਏਜੰਸੀਆਂ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਚਰਚਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਬਿਲਕੁਲ ਵੀ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਜੇਕਰ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ, ਤਾਂ ਸ਼ਿਸ਼ੀਰ ਅਤੇ ਪੂਰੀ 'ਏਐਫਪੀ' ਟੀਮ ਲਈ ਖ਼ਤਰਾ ਪੈਦਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਸੀ।
ਆਲਮ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਚਰਚਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਪੂਰਾ ਵੇਰਵਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਿਸ਼ੀਰ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸੰਪਰਕ ਕਰਵਾਉਣ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਸੀ ਜਾਂ ਉਸ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਹੋਈਆਂ ਵਿਚਾਰ-ਚਰਚਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਸੀ।
ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਆਗੂ ਨਾਹਿਦ ਇਸਲਾਮ ਨੇ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਕਿ ਯੂਨੁਸ ਨੂੰ ਅੰਤਰਿਮ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸਲਾਹਕਾਰ ਬਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਯੂਨੁਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਇੱਕ ਅੰਤਰਿਮ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਗਠਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਹਸੀਨਾ ਸਰਕਾਰ ਵਿਰੁੱਧ ਅੰਦੋਲਨ ਕਿਵੇਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ?
ਸਾਲ 2024 ਵਿੱਚ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਇੱਕ ਅੰਦੋਲਨ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰੀਆਂ ਲਈ ਲਾਗੂ 'ਕੋਟਾ ਪ੍ਰਣਾਲੀ' ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ 30 ਫ਼ੀਸਦੀ ਤੱਕ ਅਸਾਮੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਲਈ ਰਾਖਵੀਆਂ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 1971 ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਸੀ।
ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦਾ ਤਰਕ ਸੀ ਕਿ ਇਸ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਕਾਰਨ ਆਮ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਲਈ ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰੀਆਂ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਦੇ ਮੌਕੇ ਘੱਟ ਹੋ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਸ ਮੰਗ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਅੰਦੋਲਨ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਸਰਕਾਰ ਵਿਰੁੱਧ ਰੋਸ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਗਿਆ। ਸਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ। ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਅਨੁਮਾਨਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਜੁਲਾਈ ਅਤੇ ਅਗਸਤ 2024 ਦੌਰਾਨ ਲਗਭਗ 1,400 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
